|
|
 |
| Museum 'Het Braakhok'
in Ee: een kijkje in de vergeten wereld van de vlasbewerking |
|
| 8 januari 2001 |
| |
Ee- Aan
de Foeke Sjoerdsstrjitte, dichtbij de Nederlands Hervormde kerk
van Ee, bevindt zich het enige vlasbewerkingsmuseum van Nederland,
genaamd 'It Braakhok'. In dit museum werd tot 1900 op traditionele
wijze vlas tot linnen bewerkt. Vlas is een eenjarige kruidachtige
plant die een hoogte van 60-100 cm kan bereiken. De lengte van
de plant is belangrijk, omdat dit tevens de lengte van de vezel
is. De plant bloeit met witte of lichtblauwe bloemen. Na de
bloei blijven de zaaddozen over.
Tegen de tijd dat deze rijp zijn, wordt het vlas geoogst. Dit
gebeurt met de hand. De plant wordt met wortel en al uit de
grond getrokken om de vezels zo lang mogelijk te houden. Als
het vlas droog is, kan het 'gerepeld' worden, waardoor de zaaddozen
en het blad worden verwijderd. Daarna volgt het rotten. Dit
is een gistingsproces waardoor de zachtere delen van de plant
vergaan. Om de vezels van de resterende plantedelen te scheiden,
wordt de vlasstengel gekneusd en gebroken; het zogenaamde 'braken'.
Een hekelmachine zorgt er vervolgens voor dat het vlas zacht
en glanzend wordt.
Tenslotte kan het vlas gesponnen en geweven worden tot linnen
en kan het verwerkt worden tot huishoudelijk linnen en kleding.
Van de restanten wordt touw gemaakt. Linnen is een uniek natuurprodukt,
het verkleurt niet en is vormvast.
In vroeger jaren geschiedde de vlasbewerking in de wintermaanden,
zodat er dan ook werk aan de winkel was als het werk op het
land stil lag. Dat gebeurde niet alleen in de 'braakhokken',
maar ook thuis als broodnodige bijverdienste.
In museum 'It Braakhok' tonen de oudere inwoners van Ee u hoe
de antieke gereedschappen gehanteerd werden, waaronder repelbanken,
beukers, gaffels en een oude weegschaal. In oude boerenkostuums
worden in het museum speciale rondleidingen gegeven, doorspekt
met fraaie anekdotes van de vrijwilligers, die een bezoek aan
het vlasbewerkingsmuseum tot een waar feest maken. De bezoeker
wordt meegenomen langs de diverse bewerkingsstadia van het vlas
tot linnen.
It Braakhok is op afspraak te bezichtingen.
Museum It Braakhok
Foeke Sjoerdstritte 9
9131 LB Ee
Meer over Ee...
Museum It Braakhok maakt deel uit van het Rondje Musea Dongeradeel. |
|
|
|
|
|
|
| Demonstratie
vlasbewerking in museum 'It Braakhok'. |
|
|
