Lauwersmeer Koerier
Klik hier voor de nieuwspagina van de Lauwersmeer Koerier
U bevindt zich hier: Aktueel > Archief > > Werkprojecten brengen maritieme historie Lauwersland tot leven
 
Archief
Wierum haar aek, Zoutkamp haar sloep

Werkprojecten brengen maritieme historie Lauwersland tot leven
17 juli 2006
 

Moddergat/Zoutkamp- Als het aan de vrijwillige medewerkers van het Visserijmuseum Zoutkamp ligt, vaart een oude reddingssloep uit de jaren dertig binnen afzienbare tijd weer over het Lauwersmeer. Het museum wil als werkgelegenheidsproject een replica van een dergelijke sloep gaan bouwen. Met subsidie van gemeente De Marne start binnenkort een onderzoek naar de haalbaarheid van dit project. De sloep die de Zoutkampers voor ogen hebben is van origine een reddingssloep van een vrachtschip. Veel Zoutkamper vissers kochten in de jaren dertig van de vorige eeuw deze afgedankte boten en bouwden deze met een paar simpele aanpassingen om tot een visserssloep met mast, zeil en (later) een motor. Het museum aan de Reitdiepskade wil de sloep in de toekomst ook een recreatieve functie geven door er korte educatieve rondvaarten mee te organiseren. Een soort gelijk project in Moddergat dient als blauwdruk voor dit initiatief. Op het terrein van de oude garnalenfabriek wordt hier al hard gewerkt aan de voltooiing van een replica van een Wierumer Aek. Met dit scheepstype uit de 19-de eeuw verdienden de vissers langs de Friese kust hun dagelijkse kost.

In 1883 werden de oude vissersdorpen Zoutkamp, Wierum en Paesens-Moddergat troffen door een stormramp. Vooral Moddergat werd zwaar getroffen. In totaal vergingen zeventien schepen en verdronken drieëntachtig vissers. Sommige families verloren in een klap hierbij al hun mannelijke familieleden. Ter nagedachtenis aan deze tragedie werden zowel in Moddergat als in Zoutkamp visserijmonumenten op de dijk geplaatst. In een poging de ramp weer te boven te komen werd in Moddergat in 1924 begonnen met de bouw van een coöperatieve garnalenfabriek, even ten westen van het dorp. Deze fabriek moest in 1942 de ovens voorgoed doven, nadat de garnalenverwerking onrendabel was geworden. Het fabriekje, een van de laatste van Nederland, diende vervolgens als opslagplaats. Het stond lange tijd op de nominatie om gesloopt te worden, maar werd enkele jaren geleden van de sloophamer gered door de stichting It Fiskershúske. Vervolgens werd het gebouwtje gerestaureerd en zo veel als mogelijk in oude luister hersteld. Als bezoekerscentrum is het sinds enige tijd aan een tweede leven begonnen. Het terrein naast de garnalenfabriek is ingericht als werf. Hier wordt vanaf de zomer van 2004 als onderdeel van een werkgelegenheidsproject gewerkt aan de bouw van een replica van een Wierumer Aek. De contouren van dit oude visserschip zijn inmiddels goed zichtbaar en de werf is zeker een bezoekje waard. In de weekeinden wordt er niet aan schip gewerkt, maar zijn de werf en het bezoekerscentrum wel geopend, zodat bezoekers de vorderingen kunnen volgen. Zo'n veertig vrijwilligers zorgen afwisselend voor begeleiding en uitleg. Met een bezoek of een donateurschap steunt men het project, want er is jaarlijks nog zo'n vijftigduizend euro nodig om de exploitatie rond te krijgen. De bouw van het bijzondere visserschip gaat naar verwachting zo'n twee jaar duren. Daarna is het de bedoeling om het schip in de (recreatieve) vaart te brengen. De Wierumer Aek wordt gebouwd op een kleine, authentieke scheepswerf. De Stichting It Fiskersskip -opgericht door Stichting 't Fiskershúske- wil met behulp van originele bouwmethoden met de replica van de Wierumer Aek de rijke visserijhistorie van Paesens/Moddergat laten herleven. Deskundige leermeesters hebben de leiding bij de bouw. Zij deden ervaring op bij de bouw van de 17e-eeuwse 'Batavia' in Lelystad. 

Actuele informatie over het project of groepsbezoek aan het museum vindt u op www.museummoddergat.nl en www.fiskersskip-moddergat.nl 
U vindt het museum aan het Fiskerspaad 4-8a. Na een korte wandeling over de waddendijk komt u even buiten Moddergat uit bij de garnalenfabriek en de aanpalende werf.

De ramp
Vlak na middernacht op 5 maart 1883 zeilde de hele kustvissersvloot van Paesens en Moddergat de zee op. De 22 aken en blazers zetten koers naar de rijke visgronden ten noordoosten van Borkum, het zogenaamde 'Scholveld'. De vissers hadden een lange winter zonder inkomsten achter de rug. Onder een aanwakkerende noordwester werden die 5e maart de hele dag de scholnetten over de visgronden gesleept. Rond tien uur 's avonds werden de vissers op hun kleine, open, nauwelijks zeewaardige zeilscheepjes binnen een kwartier overvallen door een plotseling opstekende noordwester storm met hagel en sneeuw. Zelden werd de Noordzee zo snel een kolkend, woedend monster, met golven die tot 20 meter hoog werden opgezweept. In enkele uren voltrok zich een ramp die vrijwel de gehele vissersvloot van Paesens en Moddergat deed verdwijnen. In Museum It Fiskershúske in Moddergat is een permanente expositie ingericht ter nagedachtenis aan deze rampdag en het vissersbestaan in die tijd levend te houden.
 
Logo Copyright SEAL Productions, Zoutkamp.
E-mail: Seal Productions
Wierumer Aek.
Wierumer Aek in Moddergat.