| U bevindt zich hier: Aktueel
> Archief > Half vis, half
mens. Zeemeerminnen in Moddergat
|
| |
| Archief |
|
|
|
|
|
 |
Van 8 april t/m 31 oktober 2006 in Museum
't Fiskershúske
| 'Half vis, half
mens. Zeemeerminnen in Moddergat' |
|
| 20 februari
2006 |
| |
Moddergat-
Zeemeerminnen hebben iets met vissers. De verhalen rond
vissers die zeemeerminnen zagen of vingen in hun net zijn
talloos. Diverse steden langs onze kusten hadden een sage die
verband hielden met een zeemeermin, waarbij zij vaak de
ondergang van een stad voorspelde. Schipbreukelingen werden
naar de diepte der zee getrokken, jongemannen verlokt door hun
mooie zang.
Het motief van de zeemeerminnen en -mannen, wezens half vis
half mens, is al zeer oud. Wanneer het in de late middeleeuwen
in West-Europa weer wordt opgepakt, is de zeemeermin een soort
mengsel geworden tussen de Sirenen (half vrouw half vogel) uit
de Griekse beschaving en de waterwezens uit de Romeinse.
Uit de middeleeuwen zijn ook diverse waarnemingen gemeld. Zo
zou volgens de Kroniek van Friesland op 10 maart 1305 een
meerman in volle wapenuitrusting in zee door visssers gevangen
zijn. Deze zeeridder was welgemaakt van lijf en leden en werd
over het land gevoerd, zodat een ieder hem bewonderen kon. Na
drie weken stierf hij in Dokkum.
Af en toe worden er kinderen geboren met een vergroeiing van
de ledematen, een afwijking die tegenwoordig meerminsyndroom
wordt genoemd. Vroeger werden die babies hooguit een paar
dagen oud, maar in het begin van dit jaar werd er echter een
meisje met succes geopereerd in Lima. Kinderen met dit
syndroom zullen in de middeleeuwen zeker ook tot het
(bij-)geloof in de zeemeermin hebben bijgedragen.
Volgens een 19de eeuwse schrijver werden de wormenzoeksters
van Moddergat, die op het wad pieren zochten, wel eens
aangezien voor zeemeerminnen, vooral als zij half opdoken uit
de zeemist die vaak tot dicht bij de dijk komt.
Al met al mag het geen wonder heten, dat de zeemeermin, vaak
met spiegel en kam in de hand, als motief in allerlei
toegepaste kunsten voorkomt.
De tentoonstelling vertelt de geschiedenis van de zeemeermin
en laat verschillende antieke voorwerpen zien met
zeemeerminnen, zoals topografische kaarten en wrakkenkaarten,
en zilveren voorwerpen, zoals de typisch Friese rammelaars en
een zilveren 18e eeuwse theepot.
Verder een 19de eeuwse Friese stoeltjesklok en een zeldzamen
afbeelding van een zeemeermin op een borduurlap.
Meer voor de hand liggende voorbeelden zijn op de
tentoonstelling ook te zien, zoals de uit hout gesneden
zeemeermin als bekroning van het roer. Verrassend is die van
Jan Wiegers (1893-1959), lid van de bekende Groninger
kunsternaarsgroep De Ploeg. Hij sneed er één uit op het roer
van het schip Alida, waarmee de Ploegleden het Paterswoldse
meer opvoeren om te gaan schilderen.
Door Hans Christiaan Andersen, die in de 19de eeuw het
beroemde sprookje van de Kleine Meermin schreef, werd de
zeemeermin van een heidense figuur met kwade krachten tot een
lieflijk, maar tragisch wezen omgevormd. Hunkerend naar de
benen die ze niet had en vooral ook naar een ziel zoals bij de
(Christelijke) stervelingen. De sprookjesboeken zijn tot op
heden populair gebleven en vaak prachtig geïllustreerd zoals
enkele exemplaren op de expositie tonen.
Door Walt Disney werd het verhaal van Andersen aangepast voor
een tekenfilm. Zo onstond de bij kinderen immens populaire
Ariël, de kleine zeemeermin.
Behalve in sprookjes vinden we het motief van de zeemeermin
tegenwoordig nog steeds in allerlei disciplines van de moderne
kunst. Zo is er in Moddergat een groot knipsel te zien van Jan
Cupido en een foto van fotografe Roos Kroes. Van Mariëlle
Buckinx uit Terschelling is er een grote zeemeermin gemaakt
van juttersmateriaal, zoals een staart van oranje plastic
handschoenen.
Speciaal voor kinderen is er een spannende opstelling gemaakt
met een levensgrote en levensechte 'kleine zeemeermin'.
Museum 't Fiskershúske
Fiskerspaad 4-8a
9142 VN Moddergat
t 0519-589454
f 0519-589512
www.museummoddergat.nl
Openingstijden: apr t/m okt ma t/m za 10.00-17.00.
Entree volwassenen € 2,50, kinderen 6-16 € 1,25, kinderen
tot 6 gratis. |
|
|
|
|
|
|
| Knipsel Jan Cupido. |
|
|
|
