| Ezinge-
De Gronings Goed Route voert u door het noordwestelijk deel
van de provincie Groningen. Een verrassend landschap, zoals u
tijdens deze tocht kunt ontdekken. Winsum, Eenrum, Warffum,
Garnwerd en Zoutkamp zijn slechts enkele van de
schilderachtige dorpen die u onderweg passeert. De in 1986
gestorven Groninger zanger Ede Staal, was zonder het te weten
misschien wel dé ambassadeur van dit Hogeland. Hij zong
immers het onsterfelijke lied 'Mien Hogeland'. Geen wonder dat
zijn naam en werk postuum door menigeen wordt geëerd.
Buiten de dorpen is er het karakteristieke open Groningse
landschap met haar magnifieke vergezichten dat door Ede Staal
met zoveel gevoel en liefde werd bezongen. De goudgele
koolzaadvelden in het voorjaar, de korenakkers in de zomer,
zacht glanzende, schier eindeloze kleivlakten van omgeploegd
land in het najaar en in de winter valt het schrale licht
ongewoon mooi over de kwelders. U passeert monumentale
boerderijen, karakteristieke arbeiderswoningen en imposante
borgen. En overal langs de route herinneren oude
landschapselementen als wierden, dijken, sluizen en maren aan
de strijd tegen het water.
Dit land is letterlijk veroverd op de zee. Rond 600 voor
Christus kwamen er de eerste bewoners. Om de voeten droog te
houden in het onbedijkte landschap, bouwden ze hun
nederzettingen op natuurlijke hoogten. Bij storm en hoogwater
wat de zee een grote bedreiging voor de dorpjes en als
bescherming tegen periodieke overstromingen gingen de eerste
bewoners er toe over om hun
woonplaatsen op te hogen. Zo ontstond het wierdenlandschap. De
route voert langs deze bijzondere woonheuvels in het verder
vlakke land. Aan de wierdenbouw kwam een einde toen men
omstreeks 1100 na Christus begon met de aanleg van dijken.
Vanaf de dertiende eeuw werd de dijkaanleg offensiever: nieuwe
stukken land werden bedijkt en ingepolderd, zodat
landaanwinning ontstond.
Achter deze nieuwe dijken werd het water teruggedrongen
waardoor oude kustdijken tot 'slaper'- en zelfs 'dromer'dijken
vervielen. In samenhang met de dijken ontstonden de
uitwateringssluizen. Het woord 'zijl' (sluis) vindt u in veel
regionale plaatsnamen terug.
Tal van musea en attracties die u onderweg passeert gaan in op
de boeide cultuurhistorie van
'Mien Hogeland'. De Gronings Goed Route is zowel voor fietsers
als automobilisten uitstekend bewegwijzerd. U kunt de route op
elk gewenst punt starten. U kunt besluiten de route (145
kilometer) in een keer te rijden, maar een meerdaagse tocht
kan een aantrekkelijk alternatief zijn; in diverse dorpen zijn
er overnachtingsmogelijkheden. Het is ook mogelijk het traject
in etappes per fiets af te leggen. U kunt daarvoor de
overzichtelijke routekaart gebruiken. De beschrijving is ook
verschenen in het Duits en Engels. De kaart is ondermeer
verkrijgbaar bij de diverse VVV-posten in het Lauwersland.
Meer informatie vindt u op www.groningsgoedroute.nl
t Is de lucht achter Oethoezen
t Is t 't torentje van Spiek
t Is de weg van Lains noar Klooster
en deur Westpolder laangs diek
t Binnen de meulens en de moaren
t Binnen de kerken en de börgen
t Is 't laand, woar ik as kind
nog niks begreep van pein of zörgen
Dat is mien laand, mien Hogeland |
