| Warfhuizen-
Ten noorden van Warfhuizen, aan de Baron van Asbeckweg staat
in het bouwland een uit beton opgetrokken toren. Het 15 meter
hoge bouwsel heeft een open betonconstructie van
prefab-elementen, gebouwd volgens het zogenaamd Raat-systeem.
Veel mensen kennen de herkomst van deze toren niet of denken
aan een overblijfsel van de Duitse bezetting. Het was echter
aan het begin van de jaren vijftig, toen de Koude Oorlog op
z'n heetst was, dat deze 'architectonische draken' over heel
Nederland verspreid werden. Na hun functieverlies rond 1964
werden de meeste van deze raatbouwtorens weer afgebroken. In
de provincie Groningen is er naast de toren bij Warfhuizen nog
een ongeschonden exemplaar bij Winschoten.
In het midden van de vorige eeuw waren de mogelijkheden om
vijandelijke vliegtuigen op te sporen nog zeer beperkt. Met
name laagvliegende toestellen waren moeilijk te spotten.
Daarom werd in 1950 het Korps Luchtwachtdienst (KLD) - in de
volksmond ook wel 'kijken, luisteren en doorgeven' genoemd-
opgericht. Een netwerk van zo'n 350 waarnemingsposten/torens
en zeven coördinatiecentra vormde een gigantisch
verdedigingsysteem gebaseerd op louter menselijke waarneming.
Het korps en dus ook de torenwachters bestonden vooral uit
vrijwilligers uit te buurt. Zij kregen een uniform en een kort
opleiding in het traceren van vijandelijke vliegtuigen. De
vrijwilligers stonden gewapend met slechts een verrekijker,
een telefoonverbinding en een grote kaart van de omgeving op
de torens naar het oosten te turen.
Door de snelle technologische ontwikkeling van het
elektronisch radarsysteem was het in het begin van de jaren
zestig al duidelijk dat het primitieve systeem van wachttorens
en veldposten overbodig dreigde te worden. In 1968 werd de KLD
opgeheven. De torens werden toen in hoog tempo afgebroken,
omdat kinderen ze als ideaal speelobject zagen en bovendien
vrijwel iedereen deze bouwwerken als monumenten van lelijkheid
zag.
Tegenwoordig beijveren instanties als de Stichting Industrieel
Erfgoed Noord-Nederland zich voor het behoud van deze 'iconen
van een vervlogen tijdperk'. U kunt
uw eigen mening vormen na een bezoek aan Warfhuizen. De toren
is (links) vanaf de snelweg N361 ter hoogte van Wehe den Hoorn
al goed zichtbaar...... |
