|
Leens- Van de middeleeuwse kruikerk van Leens,
oorspronkelijke aan de H. Petrus gewijd, is het schip
het oudst. Aan de buitenzijde is er nog veel tufsteen
te zien, het bekende grijswitte, vulkanische gesteente
uit de Eifel. Vermoedelijk kwam het schip omstreeks
1100 tot stand, terwijl het dwarsschip en het koor
een eeuw later werden opgetrokken. Bij de bouw hiervan
werd behalve tufsteen ook baksteen toegepast. De toren
is het jongste bouwdeel: deze dateert uit 1863 en
verving toen de oorspronkelijke toren.
De kerk heeft een stenen overwelving. Dat gebeurde
- met uitzondering van de koorsluiting - in romano-gotische
stijl: hier zijn de typisch meloenvormige koepelgewelven
te zien. De koorsluiting is van een halfrond tufstenen
gewelf voorzien. Van de beschildering die deze gevelven
ongetwijfeld gesierd heeft, bleef niets bewaard. In
de tweede helft van de 17e eeuw werden door een onbekende
maker onder meer de kansel, het doophek, de herenbanken
en het bankenplan vervaardigd. De kussenpanelen van
de kanselkuip worden door getordeerde zuiltjes van
elkaar gescheiden. Het klankbord is van Vredeman-de-Vriesornamenten
voorzien.
In de jaren 1948-1952 onderging de kerk een ingrijpende
restauratie. Niet alleen het gebouw zelf werd toen
aangepakt, ook de inrichting van de kerk werd gewijzigd.
Jammer genoeg werden daarbij herenbaken verzaagd en
verhuisden de koperen opzetstukken daarvan naar het
koorhek.
Het pronkstuk van de kerk is het orgel met zijn rijk
gebeeldhouwde front. Het werd in 1733 gebouwd door
Albertus Anthoni Hinsz in opdracht van Anna Habina
Lewe, de moeder van Edzard Jacob Trjarda van Starkenborgh
en bewoonster van de borg Verhildersum. Het snijwerk
is van de hand van Theodorus van der Haven en Casper
Struiwig. Het Hinszorgel is ongetwijfeld één
van de bekendste orgels van de provincie Groningen.
Al in 1774 schreef een orgelkenner dat hij verbaasd
stond toen hij "voor de eerste maal desselfs
Kerk Orgel in 't oog kreeg, en bespeelde, zo wegens
desselfs grootte als fraaiheid in gezigt en gehoor."
Nadien hebben nog vele organisten zich lovend uitgelaten
over de kwaliteiten van het instrument.
Sinds de voltooiing van de restauratie van dit instrument
in 1968 worden er in de zomer wekelijkse orgelconcerten
gegeven door vooraanstaande organisten. Het orgel
van Leens mag dan ook worden gezien als een trekpleister
voor liefhebbers van orgelmuziek. Inmiddels hebben
meer dan 50.000 bezoekers genoten van de klankrijkdom
van dit beroemde orgel. Daarnaast is de klank van
dit majestueuze instrument vastgelegd op een aantal
CD's.
Nadere inlichtingen omtrent concerten, orgeldemonstraties
en CD's zijn te verkrijgen bij:
Stichting Hinszorgel Leens
Postbus 13
9965 ZG Leens
Tel.: 0595 57 16 77
B.g.g.: 0595 57 18 69
E-mail: info@hinszorgelleens.nl
Internet: www.hinszorgelleens.nl
Voor meer informatie over de kerk:
Stichting Oude Groninger Kerken
Westersingel 43
9718 CD Groningen
Tel.: 050 312 35 69
Meer over Leens...
|
