Lauwersmeer Koerier
Klik hier voor de nieuwspagina van de Lauwersmeer Koerier
U bevindt zich hier: Dorpen & Steden > Zoutkamp > Historie
 
Zoutkamp
 
 
 
Historie
 
 
 
 
 
 
Historie
Wie Zoutkamp zegt, zegt garnalen(visserij). Dat is niet altijd zo geweest. Van oudsher tot het begin van de vorige eeuw genoot Zoutkamp vooral een militaire reputatie als versterkte schans. Dat kwam door haar strategische ligging aan de Lauwerszee. Een in de 10e en 11e eeuw door grote zeeinbraken ontstane binnenzee, waarin het Reitdiep en de Lauwers samenkwamen.

Al ver voordat de functie als verdedigingswerk kwam te vervallen nam de visserij voor de Zoutkampers een belangrijke plaats in. Tegen het einde van de zestiende eeuw gebeurde dat nog in kleine open boten waarmee men de zee opging. Toch ontwikkelde deze visserij zich voorspoedig. Dat blijkt wel uit het feit dat al in 1641 de stad Groningen meende de rechten van haar eigen 'stadsvissers' tegen de Zoutkampers te moeten beschermen.

Over de ontwikkeling van Zoutkamp als vissersplaats van de Middeleeuwen tot het begin van de negentiende eeuw is verder weinig bekend. De militaire geschiedenis voert in deze periode de boventoon. Eerst was er de strijd tegen de Spanjaarden en later tegen de Engelsen. In 1797 werd nog besloten om de 'batterij' en de barakken op de schanswerken te restaureren. Pas in 1879 was het echt gedaan met Zoutkamp als legerplaats. Toen werd het kruitmagazijn gesloopt en de gronden als bouwterrein verkocht.

In de negentiende eeuw visten de Zoutkampers vooral op schelvis. Daarnaast was er in he dorp tussen 1817 en 1834 nog een haringdrogerij. In 1839 bestond de Zoutkamper vissersvloot uit een twintigtal schepen. Voor grote veranderingen in de Zoutkamper visserij zorgde de opkomst van de stoomtrawlers na 1880. Veel Zoutkamper vissers monsterden zich in de opkomende vissersplaatsen als Ijmuiden en Vlaardingen aan op de grote trawlers en loggers.

De opkomst van de 'moderne' visserij betekende tegelijkertijd de ondergang van de Zoutkamper 'beugvisserij' (lang lijnen met vishaken en aas die op zee werden uitgezet). Grote persoonlijke verliezen leed de Zoutkamper vissersvloot in de beruchte stormen van 1883 en 1893. Het monument op de dijk herinnert nog aan deze tragedie.

Na 1920 werd er voor het eerst vanuit Zoutkamp zelf met stoomtrawlers in de Noordzee op rond- en platvis gevist. In deze periode neemt ook de garnalenvisserij in betekenis toe. De garnalen werden niet alleen voor de consumptie gevangen, maar ook voor de verwerking tot veevoer (de zogenaamde 'puf'). Nadat in 1938 de laatste trawler uit Zoutkamp zee koos, wordt de garnalenvisserij steeds belangrijker. Spoedig kwam daar ook de schelpenvisserij (en verwerking) bij. Nadat in de oorlogsjaren de bezetter de meeste schepen voor andere doeleinden vorderde, ontwikkelde Zoutkamp zich na 1945 tot het centrum van de Nederlandse garnalenvisserij. Deze historische ontwikkeling is goed te volgen in het visserijmuseum aan de Reitdiepskade.
 
Logo Copyright SEAL Productions, Zoutkamp.
E-mail: Seal Productions
Foto